Kommunal planstrategi

 

Sveio kommunestyre fatta vedtak 14.03.2016 i sak KOM-012/16, om å setja i gong arbeid med ny kommunal planstrategi for perioden 2016-2019. Det vart i den samanheng varsla oppstart av arbeidet med moglegheit til å koma med merknader innan 30. april 2016.

I samband med oppstart av planstrategiarbeidet vurderte kommunestyret samtidig å starta opp arbeidet med revisjon av gjeldande kommuneplan for Sveio. Den kommunale planstrategien skal såleis i tillegg innehalda planprogram for kommuneplanarbeidet, jf, pbl § 10-1, fjerde ledd. 

Planstrategien med planprogram for kommuneplanen vart godkjent i kommunestyret 12. desember 2016.

Planstrategi for Sveio kommune 2016-2019 (PDF, 6 MB)

Planprosessen

Det er viktig at arbeidet med utforminga av planstrategien startar så tidleg som mogleg etter kommunevalet, slik at kommunestyret får tid til å vurdere og ta stilling til kva planoppgåver som er viktige å arbeida med i kommunestyreperioden. Kjem ein igong for seint vil ein ikkje berre ha problemer med å overhalda tidsfristen for gjennomføringa av planastrategiarbeidet, men ein vil og risikera at planarbeid og tiltak som bør skje innan nær framtid vert skjøve på i vente ferdigstillinga av planstrategien. Dette aukar risikoen for at utviklinga i kommunen stoppar opp eller at tiltakshavare vel å etablera seg i andre kommunar der det allereie er sett igong arbeid med nye planar, som opnar for tiltak.

Eit viktig spørsmål som må vurderast tidleg i planprosessen er om kommunen ønskjer å gjera endringar på gjeldande kommuneplan. Dersom kommunen har planar om ein kommuneplanrevisjon i kommunestyreperioden vil arbeidet med planstrategien vera mest konsentrert rundt kommuneplanprosessen og innehald i planen og mindre fokus vert lagd på sjølve planstrategien. Dersom ein vel å vidareføra kommuneplanen vil ein leggja opp til ein meir omfattande diskusjon rundt strategiska val for kommunal utvikling, kommunen sine prioriteringar og utfordringar og andre samfunnsinteresser.

Medverknad

Kommunen har ikkje rettsleg plikt å leggja til rette for medverknad og allmenn debatt som grunnlag for handsaminga av planstrategien. Det er såleis ikkje den same plikta til høyring av ein planstrategi som for anna planarbeid og det er ikkje mogleg å koma med motsegn til strategien. Det er likevel kommunen si plikt å innhenta synspunkt frå statlege og regionale organ og nabokommunar. Det er opp til kommunen korleis ein skal innhenta desse eventuelle synspunkta, men dei offentlege instansane bør få ein reell moglegheit til å fremma sitt syn. Plan- og bygningslova legg opp til auka medverknad i planlegginga allereie i føremålsparagrafen, som seier at "Planlegging og vedtak skal sikre åpenhet, forutsigbarhet og medvirkning for alle berørte interesser og myndigheter." Det bør leggjst fokus på å få ein breidd forankring av planprosessen og planstrategien. Kommunen bør annonsera planarbeidet med oppstartsvarsel på lik line som i andre planprosessar for å leggja til rette for dei som er interesserte i å følgja saka vidare i planarbeidet. Saka vert då også sendt til dei ordinære offentlege uttalepartane og nabokommunane.

Det einast rettslege kravet til sakshandsaminga som kommunen har i planstrategiarbeidet er at forslaget til vedtak i kommunestyret skal gjerast offentleg kjent minst 30 dagar før slutthandsaming i kommunestyret. Målsettinga er å sikra alle interesserte moglegheita til å fremma synspunkt før endeleg vedtak fattast.

Planarbeidet

Det bør opprettast ein administrativ arbeidsgruppe og ein politisk styringsgruppe for arbeidet med utforminga av planstrategien.

Innhald i planstrategien

Planstrategien er ikkje ein plantype og såleis ikkje eit juridisk bindande dokument som mellom anna kommuneplanen. Den skal å andre sida vera eit hjelpemiddel for kommunen til å leggja grunnen for vidare planarbeid.

Eit vedtak om kommunal planstrategi bør omfatta kommunen sitt eige planarbeid, samtidleg som ein legg opp til bistand og oppfølging av private planar. Vedtaket kan gjelda igangsetting av ein fullstendig kommuneplanrevisjon, avgrensast til revisjon av samfunnsdelen eller arealdelen eller til revidering eller utarbeiding av kommunedelplanar for bestemte sektorar eller tema. Det kan også gjelda igangsetting av viktige reguleringsplanar som oppfølging av strategien. Gjennom vedtak av planstrategien kan kommunen ta stilling til om det er reguleringsplanar som bør opphevast eller reviderast i planperioden. Reguleringsplanar vert ikkje oppheva gjennom planstrategien, men det vil vera eit varsel om at slik vil skje. Oppheving av reguleringsplan må skje i eiga sak etter pbl kapittel 12. Planar som ikkje heimlast direkte i plan- og bygningslova men som er naudsynte for å følgja opp visjonane i kommuneplanen, så kalla temaplanar, må også vurderast i planstrategien for å gje eit heilskapleg bilete av behovet for strategiske planar i kommunen.

Dersom kommunestyret finn det naudsynt kan planstrategien reviderast i planperioden då den ikkje er eit formelt bindande dokument. Dersom kommunen ønskjer å avlyse eller utsette ein større planoppgåve som inngår i planstrategien, bør likevel dette skje gjennom endring av planstrategien der dei ordinære prosessregler følgjast. Nye planarbeid kan når som helst startast opp.

Planstrategien skal vise kommunen sine strategiske val knytt til lokal samfunnsutvikling. Kor omfattande ein planstrategi skal vera styrast av kva mål kommunen har for valperioden og om det er naudsynt å utarbeida ny eller revidera kommuneplanen i valperioden. Dersom ein har teke stilling til at kommuneplanen skal reviderast i valperioden kan planprogrammet (forarbeidet til

kommuneplanen som viser kva målsetningar kommunen har for utviklinga) innarbeidast i planstrategien. Då vil planstrategien mest sannsynleg vera eit meir omfattande dokument.

Lovkommentaren til Plan- og bygningslova utdjupar kva ein planstrategi bør innehalda:

 Skildring/omtale av utviklingstrekk og utfordringar knytt til samfunnsutvikling og miljø

 Drøfting av hovudtrekka i ein langsiktleg arealstrategi (prinsipp for romsleg utvilkling), både for å sikre samordning, utbygging og vern av områder.

 Vurdering av planbehov for dei ulike sektorane

 Vurdering av prioriterte planoppgåver og behovet for revisjon av kommuneplanen sin samfunnsdel og arealdel.

Uansett om ein har planar om å starta opp med nytt kommuneplanarbeid i valperioden eller ikkje, vil retningslina for langsiktleg arealbruk i planstrategien danne basis for framtidig arbeid med kommuneplanen sin arealdel. Den langsiktlege arealstrategien skal vise samanhengen mellom framtidig samfunnsutvikling og arealbruk, og angje langsiktlege utviklingsretningar i kommunen og områder for særleg utvikling og vern for å ta vare på de arealomsyna som går fram av pbl § 3-1 om kommunal planstrategi.

Forholdet til overordna kommuneplan

Alle kommunar er ulike og dei kan ha særs ulike planbehov og må tilpasse arbeidet med kommunal planstrategi til dette. Omfanget og detaljeringsgraden i planstrategien skal ikkje vera meir omfattande enn naudsynt for å ta stilling til om gjeldande kommuneplan fortsett skal gjelda utan endringar, eller om den skal reviderast heilt eller delvis.

Gjeldande kommuneplan dannar eit viktig utgangspunkt for arbeidet med den kommunale planstrategien. I utarbeidinga av planstrategien må det takast omsyn til om det er behov for å revidere kommuneplanen eller om ein skal avvente revisjon dersom planen nyleg er vedteken.

Planstrategien skal avklare korleis ein eventuell kommuneplanrevisjon i valperioden skal avgrensast:

  • Revisjon av heile kommuneplanen
  • Revisjon av heile eller deler av samfunnsdelen
  • Regionsjon av heile eller deler av arealdelen
  • Gjeldande kommuneplan vidareførast.

Då det, som i Sveio, ligg føre ein nyleg vedteken kommuneplan, bør ein vurdere om det faglege arbeidet med planstrategien bør avgrensast til å klargjera om det er nye utviklingstrekk og utfordringar kommunen må forhalda seg til, ut over det som ligg til grunn for gjeldande plan. Då vil det gå fram av planstrategien at gjeldande kommuneplan vidareførast. Dersom det nye kommunestyret likevel ønskjer å revidere kommuneplanen for å stake ut ein ny kurs for kommunen på viktige samfunnsområder kan det føra til at ein nyleg vedteken kommuneplan vert teke opp til ny revisjon heilt eller delvis. Dersom konklusjonane er at kommuneplanen ikkje skal reviderast kan ein likevel gjennomføra endringar gjennom kommunedelplanar og tema/sektorplanar, samt oppfølging av gjeldande kommuneplan.

Forholdet til nasjonale forventningar og regionale føringar

Plan- og bygningslova § 3-1 legg føringane for kva oppgåver og omsyn kommunane skal ha i planlegginga. Utgangspunktet er lova si føremålsparagraf som seier at planlegging og vedtak skal sikra open og føreseieleg planlegging med medverknad av alle interessegrupper og offentlege instansar.

Planar etter § 3-1 skal:

  • setja mål for den fysiske, miljømessige, økonomiske, sosiale og kulturelle utviklinga i kommunen og regionen, avklara samfunnsmessige behov og oppgåver og vise korleis oppgåvene skal løysast, sikra jordressursane, kvalitetar i landskapet og verna verdifulle landskap og kulturmiljø, sikra naturgrunnlaget for samisk kultur, næringsutøving og samfunnsliv, leggja til rette for verdiskaping og næringsutvikling, leggja til rette for god forming av bygde omgjevnader, gode bomiljø og gode oppvekst- og levevilkår i alle deler av landet, fremma innbyggjarane si helse og motverka sosiale helseforskjellar, samt bidra til å førebyggja kriminalitet, ta klimaomsyn gjennom løysing for energiforsyning og transport fremma samfunnstryggleik ved å førebyggja risiko for tap av liv, skade på helse, miljø og viktig infrastruktur, materielle verdiar m.v.

Det er nasjonale resultatmål at:

  • heilskapleg planlegging og arealforvaltning skal bidra til berekraftig lokal og regional utvikling og sikre landskaps-, natur- og kulturverdiar den regionale planlegginga skal samordne statleg, regional og kommunal verksemd og areal- og ressursforvaltning over kommunegrensene.

Dei nasjonale forventingane til regional og kommunal planlegging (jf. pbl § 6-1) skal utarbeidast kvart fjerde år. Den nasjonale politikken som formidlast gjennom forventingane vil kunne gje føringar for arbeide med å avklare planbehov i kommunal planstrategi, og skal føljgast opp i den kommunale planlegginga etter Plan- og bygningslova.

Kontaktinfo

Sveio kommune
Postboks 40
5559 Sveio
Besøksadresse: Sveiogata 70

Send e-post
Telefon: 53 74 80 00

Opningstider:
Mån.-fre. 0800-1530